Economisch leven
Het is de landbouw die het hedendaagse uitzicht van de landschappen heeft bepaald. Ook nu nog zijn er 757 mensen actief in de landbouw en dat vertegenwoordigt 23% van de zelfstandigen en 6% van de totale tewerkstelling in het Pays des Collines. Ondanks de evolutie van de jongste jaren, zorgt deze economische sector nog steeds voor een niet te verwaarlozen aantal banen. De gemeente Ellezelles hield haar aantal landbouwers op peil (+/- 190 banen). De andere gemeentes van het Park kenden een achteruitgang over dezelfde periode (20% minder landbouwers). Het landschap, sleutelelement van het leefkader en zo belangrijk in het Natuurpark, dankt zijn cachet en persoonlijkheid aan de landbouw en aan de manier waarop ze evolueert. In die mate dat iedereen zich betrokken zou moeten voelen bij de toekomst van de landbouw.
Het aparte reliëf van de Collines toont hellende vlaktes, vochtige bodems en tal van beken en bosjes. Dat heeft lange tijd de vorming van grote percelen en grote exploitaties verhinderd. Zeventig procent van de boerderijen tellen minder dan 50 hectare landbouwgrond en de grote exploitaties met minstens 80 hectare zijn marginaal.
Ondanks een ongunstige marktdynamiek vormen de graangewassen de belangrijkste teelt en beslaan meer dan een kwart van de oppervlakte.
De teelt van industriële planten wordt bijna uitsluitend ingenomen door suikerbieten omdat de zware grond van de streek voor een goed rendement zorgt. De aardappel brengt iets meer risico mee, want er is geen productielimiet en geen prijsgarantie. Zijn aandeel in de totale landbouwproductie is gestabiliseerd rond 7%. De overige teelten vertegenwoordigen slechts een klein percentage. Het zijn vooral groenten voor industriële verwerking (75 hectare in Frasnes en 21 in Mont de l'Enclus). De weiden en graslanden met een voederfunctie beslaan de helft van de nuttige landbouwoppervlakte. Het is de bevestiging van een oriëntatie naar runderteelt in de streek.
Het aantal runderen situeert zich rond 37.000. Dat is een gemiddelde van 60 dieren per exploitatie. Het aantal koeien met kalveren aan de uier, die bestemd zijn voor de vleesproductie, neemt toe tegenover het aantal melkkoeien. Dat is het gevolg van de politiek van melkquota. De productie van varkens is geconcentreerd in de gemeente Frasnes. Kippen vinden we vooral in Ellezelles en nog meer in Mont de l'Enclus.
De landbouwproductie van de streek heeft niet geleid tot een even belangrijke paralandbouwsector of voedingsindustrie, verre van. Op het grondgebied van het Park bestaat geen enkele melkerij en geen enkel vleesverwerkingsbedrijf. Sinds de suikerfabriek van Frasnes haar activiteiten stopte, is er enkel nog de onderneming Engrais Rosier die bekend is tot buiten de grenzen van het Pays des Collines.
Er bestaan niettemin tal van KMO’s die minstens 5 werknemers in dienst hebben en veel zelfstandigen die weinig of geen mensen tewerkstellen. Naast de vele handelszaken vindt men bedrijfjes zoals drukkerijen of brouwerijen (er zijn er nu drie actief) die in volle ontwikkeling zijn. Anderzijds zijn de spinnerijen, die tot in het midden van de 20e eeuw actief waren, volledig van de kaart geveegd.
De streek kenmerkt zich door een kwaliteitsvol bestand van ambachtslui en is vermaard vanwege de vele producenten die op de meest diverse gebieden actief zijn. Zo zijn sommige gespecialiseerd in melkproducten, honing, fijne vleeswaren, likeuren, chocolade en zelfs producten op basis van ezelinnenmelk (Ezelfokkerij van Frasnes).
Sinds de erkenning van het Park is de ambachtelijke verwerking van hoeveproducten aanzienlijk gestegen. Ook het aantal gîtes en restaurants zit in de lift, dankzij de toeristische politiek die de streek voert.
Vandaag telt het Pays des Collines meer dan 10.000 loontrekkenden, terwijl het aantal zelfstandigen ei zo na 3400 haalt (cijfer zonder de drie dorpen van de gemeente Ath). Op het grondgebied is een stijging van de potentieel actieve bevolking waar te nemen. Tezelfdertijd daalt de tewerkstelling in de vier landelijke gemeenten.
Resultaat is een onevenwicht op de lokale arbeidsmarkt. Gelukkig is het niet de werkloosheid die daardoor oploopt. Het evenwicht wordt hersteld doordat meer mensen dagelijks pendelen naar hun werk (vooral richting Brussel en Vlaanderen). Vanuit deze optiek is de ingebruikname van de autosnelweg A8 een belangrijke troef. Helaas moeten we vaststellen dat het openbaar vervoer tekort schiet. Er dient opgemerkt dat de arbeidsplaatsen die verloren gingen op het grondgebied, vooral te vinden waren in de textielsector, die een groot aantal vrouwen aan de slag hield. De uitbreiding van de dienstensector zorgt echter voor een overname van de fakkel en biedt heel wat jobs aan voor vrouwen, wat niet wegneemt dat ook hier dagelijks en soms vrij lang moet gependeld worden. De werkloosheidsgraad op het grondgebied ligt lager dan het Waalse cijfer en zelfs lager dan in Doornik.
Weliswaar is het percentage hoger dan in het aangrenzende Vlaanderen.
De economische uitdaging voor het Pays des Collines is een duurzame ontwikkeling van haar sterkste troeven en dat zijn vooral toerisme, landbouw- en streekproducten…