De ruimtelijke inrichting
In het Pays des Collines is de traditionele plattelandswoning meestal een laag huis (een enkel niveau) met bescheiden afmetingen, gebouwd in de lengte, onder één dak waarvan de effenheid de horizontale indruk van het geheel versterkt.
Het initiële huis bestond aanvankelijk uit een bescheiden hoofdruimte die dienst deed als woning, verlengd met een kleine loods die meestal gebruikt werd als stalling. Deze basiswoning kon parallel of loodrecht op de straat ingeplant staan.
Bij deze tweedelige combinatie (woonruimte + stalling) kon een derde ruimte toegevoegd worden: de schuur.
Meestal was het een alleenstaand gebouw – de functie vereist een andere muurhoogte.
De inplanting van de schuur, parallel met of haaks op de woning, bepaalde het type van de samenstelling.
De inplanting van de woning ten opzichte van de weg is bepalend voor wat met de onmiddellijke omgeving van de boerderij gebeurt. De kleine huizen tonen vaak een heel eenvoudige omgeving: een open ruimte naar de straat toe, een lage afsluiting…
Indien de omvang van de exploitatie het vereist, worden de drie volumes duidelijk geïndividualiseerd. In dat geval beslaan de woning, de stallingen en de schuur verschillende vleugels en de afgesloten ruimte wordt een binnenplein. De inplanting gelijkt dan min of meer op een symmetrische U. De drie vleugels zijn meestal niet met elkaar verbonden want het zijn gebouwen die vaak achteraf aan de woning zijn toegevoegd.
Wanneer het aantal functies ging toenemen en een nieuwe uitbreiding zich opdrong, dan eindigde het gebouwencomplex als vierkantshoeve. De nieuwe vleugel kon dienst doen als houtloods, bakhuis of nog een andere functie krijgen.
De straatvleugel die het geheel afsloot was niet noodzakelijk een nieuwe constructie. Het kon een open ruimte zijn met een hek of een laag muurtje.
Traditioneel vertoont de regio vooral kleine en middelgrote exploitaties. Grote vierkantshoeves zijn eerder zeldzaam.
Lage en verlengde eenvolumewoningen, kleine ensembles met divers geschikte volumes, grote vierkantshoeves… de plattelandswoningen van het Pays des Collines tonen zich in gevarieerde vormen.