Erfgoed

Conferentie in Ath (1971)

Tekst van de conferentie die in 1971 gehouden werd in Ath over de redenen tot achteruitgang volgens Emile Dutilleul.

“Een van de redenen was de evolutie van het aantal arbeiders in de steengroeven van Lessines. Voorheen werkten daar ongeveer 6000 arbeiders. Sinds de mechanisatie van de winning is dat aantal gedaald tot ongeveer 300. De tewerkgestelde arbeiders waren over het algemeen boeren die een of twee koeien hadden en samen met hun gezin geneeskrachtige planten teelden. Doordat het gezinshoofd een baan moest vinden, verdwenen deze boerderijen en teelten. Over de taalgrens, in Vlaanderen, had men meer arbeidskrachten ter beschikking en heeft men de teelten overgenomen die de boeren van Lessines en omgeving hadden opgegeven.

Een andere belangrijke reden was de daling van de verkoopprijs van de producten, te wijten aan twee oorzaken:

  • De vervanging van bepaalde extracten van geneeskrachtige en aromatische planten door producten van de chemische industrie (de sociale zekerheid kwam niet tussen voor thee of kruidenthee);
  • Een hardnekkige concurrentie van landen uit het oosten en bepaalde landen uit Afrika en het Midden-Oosten (de commerciële akkoorden met deze landen waren nadelig voor de Belgische producenten). Het in voege treden van de eerste akkoorden in de jaren 1950 versnelde de achteruitgang van de Belgische teelten.

In Frankrijk daarentegen bloeiden de geneeskrachtige teelten doordat ze beschermd werden door een gunstiger douaneregime.

Het is een vaststaand feit dat deze internationale akkoorden enkel baat brachten aan invoerders en verwerkers.

Deze situatie stelde een voortijdig einde aan de geweldige heropleving die de geneeskrachtige planten kenden na de oorlog in exploitaties van 5 tot 6 hectare.

Bovendien voerde de industrie in de jaren 1950 droogkamers met hoog rendement in, die de intrinsieke kwaliteit van de lokale producten aantastten vanwege de te hoge temperaturen (verlies van aroma’s, alkaloïdes…). Heeft ook die evolutie niet bijgedragen tot de teloorgang?”

Bron: A. Delcourt, « les plantes médicinales et la région des Collines (1930-1950) » in de Ann. Cerc. Hist. Arc. Ath, t.50, 1984-1986.